info@wetenschapsnet.com

Waarom is de lucht blauw?

Wetenschap is voor iedereen

Waarom is de lucht blauw?

Op een mooie dag, wanneer er weinig tot geen bewolking is zien we een blauwe hemel. Het lijkt vanzelfsprekend, maar is dat wel zo?

Lichtstralen gaan in principe rechtdoor: als we dus naast de zon kijken, zouden we eigenlijk geen licht moeten zien, hoogstens wat sterren, en verder gewoon donkere ‘niks’. Astronauten die buiten de dampkring vliegen, zien dat ook zo. De dampkring brengt de lichtstralen kennelijk van het rechte pad: hij verstrooit een deel van het licht. Dit gebeurt onder andere door stofdeeltjes. Maar het gebeurt ook door schone lucht.

Het licht van de zon ziet er wit uit. Maar het bestaat echt uit alle kleuren van de regenboog. Wil je eerst weten wat licht eigenlijk is? Lees dan ons artikel over licht.

Wit licht en kleuren

Een prisma scheidt wit licht in de kleuren van de regenboog.

Wanneer wit licht door een prisma schijnt, wordt het licht gescheiden in al zijn kleuren. Een prisma is een speciaal gevormd kristal.

A prism separates white light into the colors of the rainbow.

Het licht dat je ziet is slechts een klein beetje van alle soorten lichtenergie die in het universum straalt. Net als energie die door de oceaan gaat, reist lichtenergie ook in golven. Het ene licht reist in korte, “schokkerige” golven. Ander licht reist in lange, luie golven. Blauwe lichtgolven zijn korter dan rode lichtgolven.

Different colors of light have different wavelengths.

Verschillende kleuren licht hebben verschillende golflengten.

Al het licht reist in een rechte lijn tenzij er iets in de weg zit (bijvoorbeeld moleculen) en een van de volgende dingen doet:

  • Reflecteren (als een spiegel)
  • Buigen (als een prisma)
  • Verstrooien (zoals moleculen van de gassen in de atmosfeer)

Ook zwaartekracht buigt de lichtgolven af. Meer daarover kun je hier lezen.

Zonlicht bereikt de atmosfeer van de aarde en wordt in alle richtingen verstrooid door alle gassen en deeltjes in de lucht. Blauw licht wordt in alle richtingen verstrooid door de kleine luchtmoleculen in de atmosfeer van de aarde. Blauw is meer verspreid dan andere kleuren omdat het reist als kortere, kleinere golven. Dit is waarom we meestal een blauwe lucht zien.

Atmosphere scatters blue light more than other colors.

Dichter bij de horizon vervaagt de lucht tot lichter blauw of wit. Het zonlicht dat ons van laag aan de hemel bereikt, is door nog meer lucht gegaan dan het zonlicht dat ons van bovenaf bereikt. Terwijl het zonlicht door al deze lucht is gegaan, hebben de luchtmoleculen het blauwe licht vele malen in vele richtingen verstrooid en opnieuw verstrooid.

Ook heeft het aardoppervlak het licht gereflecteerd en verstrooid. Al deze verstrooiing mengt de kleuren weer met elkaar waardoor we meer wit en minder blauw zien.

Wat maakt een de zonsondergang rood?

Bij lage zonnestand wordt de luchtlaag waar de straling doorheen moet erg dik, en dus de verstrooiing erg groot. Het blauwe licht zal er nu bijna niet meer doorkomen: het wordt alle kanten op verstrooid. Het rode deel van het spectrum wordt weinig verstrooid, gaat gewoon rechtdoor, en zorgt zo voor de prachtige rode kleur van de ondergaande zon.

Is de lucht ook blauw op andere planeten?

Het hangt allemaal af van wat er in de atmosfeer is. Mars heeft bijvoorbeeld een zeer dunne atmosfeer die voornamelijk uit kooldioxide bestaat en gevuld is met fijne stofdeeltjes. Deze fijne deeltjes verspreiden licht anders dan de gassen en deeltjes in de atmosfeer van de aarde.

Foto’s van NASA’s rovers en landers op Mars hebben ons laten zien dat er bij zonsondergang eigenlijk het tegenovergestelde is van wat je op aarde zou ervaren. Overdag krijgt de lucht op Mars een oranje of roodachtige kleur. Maar als de zon ondergaat, begint de lucht rond de zon een blauwgrijze tint aan te nemen.

The orange-colored Martian sky during the daytime.
The blue-tinted Martian sky at sunset.

Tot slot

Het komt erop neer dat de zonnestralen, die alle kleuren van de regenboog bevatten, voor een klein deel van het rechte pad worden afgebogen. Dat deel vormt het verstrooide licht, dat ons oog via een omweg bereikt. Omdat dit vooral voor blauw het geval is, zien we blauw licht als we naast de zon kijken (naar de hemel).

Deel dit bericht:

Tags: , , , , , , , , , ,

nl_NLDutch